Czynniki o działaniu rakotwórczym, mutagennym, reprotoksycznym

W UE obowiązują przepisy mające na celu ochronę pracowników przed narażeniem zawodowym związanym ze stosowaniem w środowisku pracy substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym.

Polskie wymagania prawne zostały dostosowane w lipcu 2024 roku - rozporządzenie z 26.07.2024r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (zwane dalej rozporządzeniem CMR - ang. Carcinogenic, Mutagenic, Reprotoxic).

 

Obecnym wymaganiom prawnym wynikającym z rozporządzenia CMR podlegają :

A)     substancje chemiczne, ich mieszaniny:

o działaniu rakotwórczym, mutagennym, reprotoksyczne - więcej informacji - TUTAJ.

 

B)     czynniki fizyczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym:

promieniowanie jonizujące - więcej informacji - TUTAJ.

 

C)     procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym

więcej informacji dotyczących procesów technologicznych - TUTAJ.

 

Wybrane obowiązki pracodawcy wynikające z rozporządzenia CMR:

1.      Prowadzenie rejestru prac z substancjami, mieszaninami, czynnikami, procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, wg wzoru z rozporządzenia – jednostki organizacyjne AGH przekazują informację do BHP w terminie do 15 grudnia za poprzedni rok kalendarzowy (od 2024 roku obowiązuje nowy wzór – TUTAJ).

2.      Prowadzenie rejestru pracowników wykonujących prace z substancjami, mieszaninami, czynnikami, procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym (rejestr zawierający m.in. imię, nazwisko, nr PESEL) – jednostki organizacyjne AGH przekazują informację do BHP w terminie do 15 grudnia za poprzedni rok kalendarzowy (od 2024 roku obowiązuje nowy wzór – TUTAJ).

3.      Przekazywanie informacji o substancjach, mieszaninach, czynnikach, procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym do PWIS oraz OIP w terminie do 15.01 za poprzedni rok kalendarzowy – sporządza i przesyła Sekcja BHP.

4.      Przechowywanie rejestru pracowników odpowiednio przez okres:

a)    40 lat po ustaniu narażenia na substancje chemiczne lub mieszaniny, czynniki, procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,

b)    5 lat po ustaniu narażenia na substancje i mieszaniny reprotoksyczne, niebędące jednocześnie substancjami lub mieszaninami o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.

5.      Zastępowanie czynnikami bardziej bezpiecznymi dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownika,
a w przypadku braku możliwości zalecane stosowanie w systemach zamkniętych.

6.      Ograniczanie liczby pracowników pracujących z CMR.

7.      Ograniczanie ilości używanych CMR.

8.      Wykonywanie pomiarów substancji chemicznych, mieszanin lub czynników, w trybie i
z częstotliwością określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu.

9.      Uwzględnienie wykonywania pracy z CMR w skierowaniu na badania lekarskie profilaktyczne pracownika, zgodnie z przepisami w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników.

10.   Uwzględnienie wykonywania pracy z CMR w ocenie ryzyka zawodowego.

11.   Zapewnienie pracownikom okresowych badań lekarskich:

1) po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami;

2) po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

 

Podstawa prawna:

rozporządzenie z 26.07.2024r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (zwane dalej rozporządzeniem CMR - ang. Carcinogenic, Mutagenic, Reprotoxic)